PERSPECTIEF DOOR CORONA?

jun. 5, 2020 Geschreven door: Miriam Creusen

OP AFSTAND LEREN EEN PROBLEEM? NIET BIJ AGORA! Vanaf dag 1 van het sluiten van de scholen was het geen probleem om Agoraleerlingen thuis te laten leren. Immers, leren is niet gebonden aan het schoolgebouw. Natuurlijk missen onze kinderen het contact op school met coaches, vakexperts en leerlingen, maar niet de wijze van werken. Die is ongewijzigd gebleven. Ook het bekende werken met Google en de andere Agora-instrumenten bewijst nu zijn voordeel! Geen enkel probleem voor de kinderen om met google-hangouts contact te leggen, dagstarts te doen, coachgesprekken te houden en documenten te delen.

HET VERVALLEN VAN HET CENTRAAL SCHRIFTELIJK dit jaar vanwege de coronacrisis vind ik persoonlijk een ‘zegen’. Niet dat ik eraan twijfel dat Agora-leerlingen niet in staat zijn een centraal schriftelijk goed te maken. Het ligt er meer aan dat de wijze van toetsing naar mijn idee geen recht doet aan wat je allemaal bereikt met Agora-onderwijs. De eerste jaren bij Agora leert je kind via challenges vanuit zijn interne motivatie kennis en vaardigheden te internaliseren en toe te passen. Hij slaat deze als het ware op op zijn eigen harde interne schijf. Als we met de examens beginnen dan gebruiken we een externe harde schijf met examenvereisten die niet echt compatible is met de interne harde schijf. Het gaat er dan vooral om dat verkregen kennis en vaardigheden ‘bewezen’ moeten worden zoals is ‘onderwezen!

BIJ AGORA ONDERWIJZEN WE NIET! We willen liever ook geen protocollen die goedgekeurd moeten worden en gehandhaafd, we zijn geen speeltuin, we werken liever met richtlijnen. Met de visie van Agora is maatwerk mogelijk, voor coaches, voor vakexperts en voor leerlingen. Die is gericht op het creëren van de optimale leeromgeving waarbinnen een leerling op basis van intrinsieke motivatie en verantwoordelijkheid voor het eigen leertraject aan de slag kan. Daar heb ik het al vaker over gehad, maar nog niet met en over vakexperts. Wat zijn eigenlijk hun ervaringen, wat zijn hun wensen en waar lopen zij tegenaan als zij de richtlijnen van zowel de overheid als van Agora proberen uit te werken op weg naar het examen? Met andere woorden, als zij de externe harde schijf moeten proberen te laten samenwerken met de interne harde schijf? Hoe gaat dat? Ik ga in gesprek met de vakexperts.

DE GESPREKKEN MET VAKEXPERTS LATEN GEMOTIVEERDE LEERKRACHTEN ZIEN! Zij hebben de verantwoordelijkheid de leerlingen naar het examen te begeleiden en moeten uitzoeken hoe dat zo Agoriaans mogelijk kan terwijl de klok tikt richting centraal schriftelijk. Er is verschil tussen vakken, in hoeveelheid kennis, vaardigheden en de wijze van toetsing. Er is verschil tussen vakexperts en aanpak van een vak. Vooral de tikkende klok doet de wens ontstaan om vroeger in het Agoratraject leerlingen al kennis te laten maken met vakken; De verantwoordelijkheid op de schouders van de vakexperts om de leerlingen te laten slagen is goed voelbaar! De grote uitdagingen die ik hoor zijn: Hoe zorg ik ervoor dat ze alle stof voor het examen tot zich nemen? Hoe voorkom ik uitstelgedrag? Hoe krijg ik leerlingen gemotiveerd? Hoe zorg ik ervoor dat ze zelf initiatief nemen? En last but not least: hoe blijft de verantwoordelijkheid voor hun eigen leertraject bij hen zelf?

NIKS IS EEN MENS VREEMD! Uitspraken als “Wij doen bij Agora iets in twee jaar wat andere scholen in drie jaar doen” en “Ik weet niet hoe ik jullie in een half jaar kan voorbereiden op het examen” kunnen druk leggen en ‘natuurlijke’ successen in de weg staan. Vakexperts moeten de ruimte hebben om zich Agoriaans te ontwikkelen; Dat betekent dat de ene vakexpert nog werkt met een lesmethode en de andere vakexpert werkt met keuze-onderwerpen die zelfs vakoverstijgend zijn. Dat betekent dat de leerling te maken krijgt met allerlei verschillende aanpakken van vakexperts en zich daarop moet aanpassen in plaats van andersom.

Om maar te voorkomen dat iemand het tijdspad niet haalt wordt er met nadruk gewezen op deadlines en planning. En die deadlines van al die vakken tezamen net voor een vakantie worden bijna reguliere proefwerkweken van traditionele scholen.

We gebruiken woorden uit het traditionele onderwijs, zoals vakken, toetsen, cijfers. Je slaagt of je zakt voor een toets. Daardoor ontstaat de ruimte voor ‘traditioneel leerlinggedrag’: genoegen nemen met een voldoende, prioriteren waar je punten moet scoren, afwachten in plaats van initiatief nemen, het verdwijnen van motivatie en het niet (kunnen) nemen van verantwoordelijkheid. Waar is die gemotiveerde, verantwoordelijkheid nemende en zelfverzekerde leerling uit community 1 gebleven? Die kan toch niet zomaar verdwenen zijn? En in hoeverre worden we ons bewust van onze eigen beperkende overtuigingen en gedrag?

BACK TO THE ROOTS! DE LEERLING KENNEN IS ONLOSMAKELIJK VERBONDEN aan het kunnen realiseren van een optimale leeromgeving, zowel voor de coach als voor de vakexpert. Communiceer als vakexperts helder en open over de verschillen tussen vakexperts en hun aanpak! Zorg ervoor dat leerlingen weten wat ze mogen verwachten. Geef hen overzicht over de vakken en toetsen en inzicht in de wijze waarop er getoetst wordt. En constateer ook als iets niet werkt en onderneem actie! Zoek een manier om kennis en ervaringen uit te wisselen als coaches en vakexperts over die ene leerling!

Vraag aan de leerlingen hoe het gaat! Hoe gaaf zou het zijn om 360 graden feedback hier toe te passen en de vragen die je hebt eens voor te leggen aan de leerlingen. Dat levert niet alleen veel feedback en informatie op, maar kan enorm stimulerend werken. Stap af van vooraf geformuleerde vragen en stel je open voor wat er komt vanuit de leerlingbehoefte. Zo maak je ruimte voor het uitbreiden van je eigen comfortzone. We vragen toch ook aan de leerlingen om uit hun comfortzone te komen om zich te ontwikkelen? Wat je daarvoor nodig hebt is de openheid en cultuur om kwetsbaar te zijn als coach en vakexpert. Kwetsbaarheid en openheid zijn in die zin een grote kracht om te kunnen leren.

Werk daarnaast ontwikkelingsgericht aan het vervagen van de grenzen tussen coaches en vakexperts. Waar de coach vakkennis heeft die hij nu weinig inzet zal de vakexpert meer coachend te werk moeten gaan. Het worden ‘Agoriaanse meesters’.

HOE INSPIREREND ZOU HET ZIJN ALS LEERLING te mogen ‘shoppen’ op een groot plein met aanbod aan ideeën, challenges, projecten, kennis en daarbij te kunnen kiezen uit meerdere aanbieders van kennis en coaching? Dat aanbodgerichte, dat kan geen kwaad: “Als je niet weet dat fruit bestaat, dan vraag je niet om een appel!” Het is bedoeld om te inspireren en nieuwsgierig te maken! Die feedback kregen we ook van de community-avond waar ouders zichzelf ‘vermarkten’.

Stelt je bent nieuwsgierig naar de kleding van de Romeinen en je kunt daarvoor terecht bij de ene Agoriaanse Meester die geschiedeniskennis heeft, je mag ondertussen creatief aan de slag met het maken van een Romeinse jurk in het lab en je wordt procesmatig ondersteund door die ene Agoriaanse Meester die je kan leren doorzetten en plannen!

Hoe motiverend zou het zijn als leerkrachten hun eigen ‘ei’ ook kwijt kunnen door hun eigen kennis en vaardigheden ter beschikking te stellen? Hoeveel energie geeft het je dat je als leerkracht zelf gaat inspireren door sessies aan te bieden, thema’s te presenteren, projecten en challenges als ideeën uit te zetten? Dat zou toch een optimale leer- en werkomgeving betekenen voor leerkrachten en leerlingen?! En waarschijnlijk ook nog voor alle ouders die nog onvoldoende in het netwerk actief zijn!

CREEER AGORIAANSE WOORDEN! Als we blijven praten over toetsen en cijfers – ook al zijn er formatieve toetsen – dan blijft het een term en middel dat we lenen uit het traditionele model en daarmee roep je het geconditioneerde gedrag van leerlingen van een traditionele school op. Er wordt al een tijd gewerkt aan het combineren van challenges en vaardigheden aan eindtermen. Om dat te kunnen inzetten als de meter voor ‘gereed voor examen’ is meer diepgang vanuit vakken en ondersteuning door de Agoriaanse meesters nodig vanaf de start bij Agora. Ook is er meer aandacht nodig voor het ‘bewijzen’ van vaardigheden die niet alleen nodig zijn voor examens –plannen, prioriteren, leesvaardigheden-, maar vooral ook voor de eigen ontwikkeling, ook na Agora. Bouw aan een portfolio van challenges die eenzelfde waarde qua eindtermen vertegenwoordigt als de schoolexamens en het centraal eindexamen om het gewenste diploma te verkrijgen.

WANT… STEL NOU EENS VOOR DAT LANDELIJK HET INZICHT ONTSTAAT NA DE CORONACRISIS dat het centraal schriftelijk en alle toeters en bellen over wijzen van toetsing verdwijnen? Wat een perspectief zou dat zijn! En dan zijn we er klaar voor! Geen protocollen nodig! Dan gaan we gewoon door waarmee we op dag 1 dat een leerling bij Agora start begonnen zijn! Dan zet je de Challengemonitor en Vaardighedenmonitor en de Agoriaanse Meesters in bij het opbouwen van een ‘portefeuille aan challenges, projecten en ga zo maar door om de eintermen uiteindelijk te behalen langs Agoriaanse weg. Loopbaanontwikkeling in progress! Dan ben je als Agoriaan op een gegeven moment klaar voor de vervolgstap en vertrek je bij Agora met je portfoliomap –en je diplomapapiertje- onder de arm de wijde wereld in!

Mijn keuze voor Niekée

Leerlingen van Niekée zijn leerlingen die mee richting geven aan hun leerproces. Als leerling, als docent en als ouder reflecteren we en sluiten we aan bij de reeds aanwezige kennis en kunde.